Dzisiejsza konferencja w Katowicach (ISO Silesia) odświeżyła dyskusję nt. wad systemu zarządzania jakością. Prelegencji, w tym również przedstawiciele firm certyfikujących, zwracali uwagę na błędy popełniane przez przedsiębiorstwa, konsultantów oraz firmy certyfikujące.

Podsumowując dyskusję, można stwierdzić, że zarzuty, które były formułowane 10 lat temu wciąż są aktualne i to mimo wydania dwu nowelizacji normy. Nic dziwnego, wszak wady nie leżą w normie, a przede wszystkim w podejściu do jej wdrażania (a raczej udawaniu).

W Polsce przyzwyczailiśmy się, że jeśli prawo czegoś jasno nie zabrania, to można to robić. Dlatego tak łatwo przychodzi nam omijanie wymagań normy, które są ogólne i "miękko" zapisane. Choć i tak u nas jest lepiej niż w Stanach Zjednoczonych, gdzie w toalecie można spotkać ogłoszenie, że "wrzucanie podpasek do toalety jest zabronione prawem federalnym".

Najczęściej wrogie nastawienie do ISO 9000 powodują:

• brak konkretnych normatywów działania (uniwersalność norm),
• niejasna wartość samego certyfikatu,
• stawianie ISO jako wzoru lub ideału,
• brak przełożenia certyfikatu na jakość wyrobu,
• nadmierna popularność ISO 9001 (tani towar masowego użytku),
• stopniowy spadek wymagań firm certyfikujących
• brak wymiernych efektów po wdrożeniu systemu
• stawianie na standardy zarządzania zamiast tworzenie „sztuki” zarządzania.

Często firmy wdrażają systemy nie wiedząc po co to robią i co chcą osiągnąć. Konsultanci działają tak, aby jak najszybciej system wdrożyć. Firmy certyfikujące natomiast stają wobec wyboru - odmówić certyfikatu (i zepsuć sobie opinię), czy wydać certyfikat, a potem przez lata audytów nadzorczych próbować przykręcać śrubę i poprawiać to co 1) w ogóle nie powinno być wdrożone, 2) jeśli już zostało wdrożone, to konsultant powinien nad tym zapanować. W końcu certyfikat jest tylko towarem, a na każdy towar czasem robi się promocje...