Strona główna » Zarządzanie jakością » Kultura organizacyjna

Wpływ typu kultury organizacyjnej na wdrożenie systemu zarządzania jakością

  Tagi:

Siła i zakres wpływu kultury organizacyjnej na skuteczność systemu zarządzania jakością zależą od jej typu. Tabela prezentuje wpływ kultur dominacji, rywalizacji, współdziałania i adaptacji na SZJ.

 

Wpływ kultury organizacyjnej na skuteczność systemu zarządzania jakością

Typ kultury Charakterystyka Wpływ na SZJ
kultura dominacji
  • homogeniczna,
  • niska tolerancja dysonansu kulturowego,
  • stabilność rozwiązań organizacyjnych,
  • słabo konkurencyjne otoczenie
  • dążenie do redukcji niepewności i bezpieczeństwa zmniejsza gotowość do zmian,
  • występuje dążenie do dominacji ze strony przełożonych, a jednocześnie do podporządkowania się ze strony podwładnych,
  • nie jest dobrze widziane wykraczanie poza swoje obowiązki
kultura rywalizacji
  • w organizacji występuje kilka subkultur,
  • ustawiczne ścieranie się kultur,
  • dysonans kulturowy stanowi źródło mobilizacji
  • występuje orientacja na teraźniejszość,
  • organizacja podzielona jest na obozy, które starają się narzucić swoje wzorce,
  • podstawą do poparcia kierownictwa jest skuteczne prowadzenie firmy do sukcesów,
  • solidarność grupowa powoduje, że zarówno słabi jak i wybijający się pracownicy nie zyskują poparcia
kultura współdziałania
  • zbiór nieantagonistycznych kultur,
  • dominuje przekonanie o korzyściach współpracy,
  • niewielka liczba konfliktów,
  • brak uprzedzeń,
  • sieć nieformalnej integracji
  • występuje poszanowanie odrębności kultur i unikanie ingerencji w nawyki innych grup,
  • unikanie konfliktów powoduje znaczne ograniczenie komunikacji,
  • rola kierownictwa polega na inspirowaniu i nadzorowaniu,
  • organizacja zorientowana na długotrwałe korzyści,
  • występuje troska o klienta i spełnienie jego potrzeb, w tym wysoką jakość
kultura adaptacji
  • podporządkowana realizacji formalnych celów organizacyjnych,
  • traktowana instrumentalnie,
  • pracownicy muszą być przygotowani do częstych zmian wzorców kulturowych
  • zorientowana na osiągnięcia,
  • promująca indywidualizm, jednak bez lekceważenia celów innych ludzi,
  • partnerstwo w stosunkach przełożony-podwładny,
  • wspólne rozwiązywanie problemów, 
  • model kariery oparty na zlecaniu coraz trudniejszych zadań,
  • poczucie wzajemnej zależności wśród pracowników i kierownictwa,
  • organizacja zdolna do dostosowania się do wyrafinowanych potrzeb klienta

Źródło: opracowanie własne na podst.: [Cz. Sikorski 2002, s. 51-150]

Analizując tabelę można zauważyć, że kultura dominacji powoduje zamknięcie pracowników w jednostkach organizacyjnych, nie motywuje do ciągłego doskonalenia. Kierownictwo i pracownicy są zainteresowani zachowaniem status quo, nie ma zatem miejsca na szybkie dostosowywanie się do potrzeb klienta, tworzenie innowacyjnych produktów czy wprowadzanie programu oszczędności zasobów. Wdrożenie systemu zarządzania jakością jest możliwe, jednak nie można liczyć na jego rozwój i doskonalenie.

Z kolei w kulturze rywalizacji występuje znaczne marnotrawstwo energii pracowników na uczestnictwo w konfliktach. Grupy pracownicze nie są w stanie współpracować na rzecz podnoszenia jakości. Również wewnątrz grup nie jest możliwe doskonalenie ze względu na przeważające konformistyczne postawy. Istotnym mankamentem jest nieskuteczna komunikacja. Wdrożenie systemu zarządzania jakością napotka na duże opory z powodu obawy przed koniecznością współpracy oraz możliwością wykorzystania mechanizmów systemu do uzyskania przewagi przez jedną z grup.

Kultura współdziałania jest zorientowana na potrzeby klienta, innowacyjność i doskonalenie. Organizacja jest zwykle zdecentralizowana, a poszczególne jednostki mają istotne uprawnienia decyzyjne. Sprzyja to skutecznemu działaniu systemu zarządzania jakością. Szczególną uwagę należy zwrócić na komunikację oraz koordynację działań, aby nie dopuścić do odcięcia się jednostek organizacyjnych.

W kulturze adaptacyjnej ze względu na jej przychylność dla zmian, można szybko i skutecznie wdrożyć system zarządzania jakością. Będzie on jednak działał dobrze tylko tak długo, jak długo będzie instrumentalnie potrzebny. Dlatego konieczne jest podjęcie działań na rzecz utrwalenia wzorców kulturowych. Problemem może także być duża zmienność, elastyczność struktur organizacji, w której dominują czasowe formy zatrudnienia, zadania w zależności od potrzeb są wykonywane samodzielnie lub zlecane, brakuje więzi moralnej pracowników z organizacją.