Normalizacja w okresie rewolucji przemysłowej

Szybszy rozwój tej dziedziny nastąpił wraz z rewolucją przemysłową, nastaniem ery produkcji seryjnej dla anonimowego klienta. Główną przyczyną wprowadzenia norm w zakładach pracy była chęć zmniejszenia kosztów produkcji poprzez ograniczenie różnorodności asortymentu, projektowanie nowych wyrobów z wykorzystaniem istniejących elementów, uzyskanie korzyści skali produkcji dla ujednoliconych części.

Kolejne normy dotyczyły organizacji pracy, co było spowodowane powstającymi w tym obszarze problemami. Zapoczątkowany na początku XIX wieku rozwój normalizacji określił cele tworzenia norm, które są aktualne również obecnie.

Jak podaje Z. Plis rozwój normalizacji na świecie przechodził dotychczas przez cztery etapy: normalizację zakładową, branżową, państwową oraz międzynarodową.

Pierwszy etap, który w krajach rozwiniętych gospodarczo wystąpił w pierwszej połowie wieku XIX, obejmował ujednolicanie i dopasowywanie przez przedsiębiorstwa przemysłowe wymiarów produkowanych wyrobów, zmniejszanie zbędnej różnorodności oraz dążenie do uzyskiwania dzięki tym zabiegom korzyści skali produkcji. Zastosowanie standardowych, wymiennych części produktów sprawiło, że procesy produkcyjne mogły ulec uproszczeniu i automatyzacji, zmniejszone zostały wymagania kwalifikacyjne dla pracowników, a sprzedaż mogła być wykonywana przez pośredników. Wprowadzenie zasad organizacji pracy pozwoliło jasno określić wymagania w stosunku do pracowników, przyspieszyć nauczanie zawodu i ułatwiło zastępowanie na stanowiskach pracy.

W drugiej połowie XIX wieku dostrzeżono potrzebę ujednolicania parametrów produktów pomiędzy producentami, co zapoczątkowało etap normalizacji branżowej. Specjalizacja przedsiębiorstw w produkcji określonych wyrobów spowodowała, że zauważono konieczność standaryzacji tych części produktów, które mogły być łączone z wyrobami innych producentów. Innym rodzajem porozumień między producentami były próby określenia cech klas i gatunków towarów masowych. Rozwój norm branżowych, które w zamierzeniu miały usuwać bariery techniczne w handlu, przyspieszony został w drugiej połowie XIX wieku przez rozwój giełd towarowych. Dalszym krokiem było powstawanie norm zawierających definicje, terminy, oznaczenia i symbole powszechnie stosowane.