Gra polowanie na jelenia
J. J. Russeau opisał niegdyś sytuację polowania na jelenia (ang. stag hunt), kiedy to dwu współpracujących myśliwych zaczajonych na swoich posterunkach czeka na zwierzę. Jeśli obok jednego z nich przebiegnie zając, myśliwy ten może wystrzelić i go upolować. Jednak to przestraszy jelenia, który wobec tego nie zostanie złapany. Co więcej, drugi myśliwy nie dostanie nic. Krótko mówiąc: lepszy wróbel w garści niż skowronek na dachu.
Teoria gier pozwala na zapisanie tej sytuacji w formie macierzy wypłat (ang. pay-offs matrix):
| m1 \ m2 | Jeleń | Zając |
| Jeleń | m1 = 2, m2 = 2 | m1 = 0, m2 = 1 |
| Zając | m1 = 1, m2 = 0 | m1 = 1, m2 = 1 |
Założenia: jelenia można podzielić na pół, a zając wystarczy tylko dla jednego.
Gdzie: m1 to pierwszy myśliwy, m2 to drugi myśliwy, a cyfry oznaczają wielkość korzyści otrzymywanych przez poszczególnych uczestników (nie ma tu znaczenia ich wartość, a jedynie relacja 2 > 1 > 0). Zatem najbardziej opłaca się, gdy obaj zapolują wspólnie na jelenia, ale jeśli jeden z nich skusi się na zająca, to drugi czekając na jelenia pozostanie głodny. Co więc powinien zrobić drugi? No właśnie...
Polowanie na jelenia a praca naukowa
Ta gra dobrze wyjaśnia również to, co się dzieje w badaniach podstawowych, jak i stosowanych. Wspólnie możemy osiągnąć więcej, ale ryzyko płynące ze współpracy zniechęca do jej podejmowania. Dlatego tak mało jest (przynajmniej w dziedzinie zarządzania) rzetelnych prac zbiorowych. Większość to zlepki artykułów lub rozdziałów, które pasują do siebie lepiej lub gorzej, ale nie są wytworem rzeczywistej współpracy. Wspólna praca polega tu tylko na tym, żeby dostarczyć swój kawałek, najlepiej bez konsultowania z innymi.
Czy jest droga wyjścia z tego?
